Orumuri Home Advertise in this position
Search:  
Advanced Search in the Archive
   Discussion Board | Archive | Advertising | About Us | Staff |  Contact Us  
 BUKEDDE | ORUMURI | RUPINY | ETOP | SUNDAY VISION | BUKEDDE KU SSANDE
PEEGI Y'OKUBANZA

MBARARA

AMAKURU

EKITEEKYEREZO KYA EDITA

AMABARUHA

EMIZAANO

SHWENKAZI

EBY'AMAGARA

ISINGIRO

KIRUHUURA

EBY’ABAKYARA

Ebya S.4

Alex Tibitendwa, Ntare 8,

Mbarara High, Maryhill, Bweranyangi, Ntare, St. Paul’s Seminary, Immaculate Heart, Kyebambe Girls’ gakikozire!

Fred Turyakira
Mbarara

DISITURIKITI za Kampala na Mbarara nizo zisingire omu bibuuzo bya S.4 eby’omwaka oguhweire ebishohoziibwe minisita w’eby’obwegyese Namirembe Bitamazire n’omuhandiki wa UNEB Matthew Bukenya orwakana oruhweire.

Okutoorana disiturikiti ezisingire bagyendeire aha pasenti kurugirira aha beegi abahikire omu gureedi y’okubanza.

Wakiso disiturikiti niyo esingire na 14.6% obwe abeegi 22,013 bari gureedi y’okubanza.

Kampala ekuratsireho na 13,7% obwe abeegi 20,251 baizire omu gureedi y’okubanza.

Mbarara disiturikiti ebaire eya kashatu na 13.5% abeegi 5,198 bari omu gureedi y’okubanza.

Disiturikiti esingire omu ihanga zitwire ziine amashomero agatwire nigakora kurungi emyaka ehweire kurugiirira aha kucondooza okukozirwe Orumuri kushangire ngu ni kimwe aha bitumire disiturikiti ezo zaagumizamu nizikora kurungi.

Ekindi amashomero ago gari omu tauni ekirikworeka ngu abeegi baingi baine omugisha gw’okuhika abashomesa barungi, ebikwato by’obwegyese birikumara hamwe emyanya mirungi y’okushomeramu.
Disiturikiti ezindi ezikozire kurungi ni Mukono,Mpigi,Luweero, Jinja na Bushenyi.

Hariho na disiturikiti ezindi ezikizire okukora kubi harimu Arua 13% obwo abeegi 5,641 bagwire ebibuuzo, Koboko neekurataho na 13.5% obwo abeegi 1,703 bahikizeho enkomo, Bundibugyo eine 13% abeegi 563 bagwire hamwe na Bududa 11.4% eine abeegi 430 bagwire.

Ebyo bikiri aho, abeegi abakozire ebibuuzo bya S.4 omwaka ogu nibo bakiziriyo okukora kurungi omu myaka 10 y’enyimaho n’obu haraabe habairemu okugaruka enyima kakye waagyeragyeranisa n’omwaka oguhweire.

Aha beegi 214,207 abaashutamiire ebibuuzo, 7.6% bahikiire omu gureedi y’okubanza okugyeragyeranisa na 7.9% abaakozire omwaka 2008.

Kwonka aha mubare gw’abeegi abatungire satifiketi za Uganda Certificate of Education omwaka ogu beyongyeire 203,092 kugyeragyeranisa na 189,395 ab’omwaka gwa 2008.

Abeegi bongyeire okukora kurungi omu mashomo ga History, Geography, Phyisics, Chemistry na Biology. Kwonka amashomo ga saayansi geeyongyeire okukorwa kubi obwo paasenti erikurenga 50 aha beegi abakozire baremirwe kwihayo obubonero 8.

Abeegi beeyongyeire omu kukora kurungi eishomo ry’okubara (mathematics) barikwihayo akati (Distinction) na 0.7% aha beegi 212,297 abashutamire mathemateics. Omu mwaka gwa 2008, hakaba harimu 0.6% bakaihayo akati (distinction) aha beegi 197,804 abakozire ebibuuzo.

kwonka habairemu okukora kubi omu kwihayo obubonero kuruga ahari Credit 3 kuhika aha pass 8 omwishomo rya Maths.

Abeegi bagarukire enyimaomu kukora amashomo g’Orungyereza (English), Christian Religious Education hamwe na Agriculture
Abaishiki bakirizeyo kakye aboojo omu kukora kurungi eishomo rya English, kandi aboojo nabo bakozire kurungi kusinga abaishiki omu mashomo ga Literature, French, Kiswahili, Islamic Religious Education na Computer Science.

Okurugiirira aha bishohoziibwe minisita Namirembe Bitamazire kworekire ku , amashomero ga gavumenti na makye aga Private gakozire kurungi ekirikworekwa ngu omu kushomesa hongyeirwemu amaani.

Omuhandiiki wa UNEB, Matthew Bukenya we agizire ngu ababaire nibashwijuma ebibuuzo by’abeegi bakagiramu obuzibu bukye ahabaw’abeegi abamwe okubura kugira omwete n’obukugu omu kwega.

Abeegi bamwe bakaremwa okukora kurungi amashomo ga saayansi agarimu Practical ahakubwa amashomero obutagira za Laboratory n’ebikozeso hamwe n’abashomesa b’okushomesa amashomo ago.

Abeegi bakagira obuzibu omu kuhandiika kurungi amaziina omu rurimi rwa Science, kubura kureeba kurungi akamanya ekintu ekyariyo naaza kuhandika n’ebindi baingi.

Kwonka Bukenya ayorekire ngu okucondooza okukozirwe National Examinations Body,nikworeka amashomero maingi agataine za laboratory gakyendeire kuruga 60% kuruga omwaka gwa 2005 baaza aha 30% omwaka ogu.

Agarukire yaayoreka ngu amashomero maingi n’aga Private g’omu byaro tigaine abashomesa abarikushomesa amashomo ga sayansi, abeegi nibayambwa abarikushomesa eshaaha nkye barikuruga omu mashomero agandi (Part-time teachers)

Published on: Sunday, 7th February, 2010

Email this article to a friend.

© Copyright The New Vision, 2000-2005. All rights reserved.